تاکسیهای اینترنتی؛ ستون فقرات حملونقل شهری هوشمند
در سالهای اخیر تاکسیهای اینترنتی به بخش مهمی از سیستم حملونقل شهری تبدیل شدهاند؛ پلتفرمهایی که با استفاده از دادهها و الگوریتمهای هوشمند مسیرهای سریع و ایمن را برای شهروندان فراهم میکنند و بهعنوان یکی از اجزای اصلی شهر هوشمند شناخته میشوند.
محدودیت سنی تازه برای کاربران زیر ۱۸ سال
طبق دستورالعمل جدید، حساب کاربری فقط برای افراد بالای ۱۸ سال فعال میشود و نوجوانان صرفاً با همراهی والدین یا سرپرست قانونی امکان استفاده از سرویس را دارند. رانندگان نیز موظفاند از پذیرش سفرهای غیرمجاز خودداری کنند.
اما محمد اصولی، کارشناس حکمرانی فضای سایبری، در گفتوگو با برنا این تصمیم را غیرمنطقی دانست و گفت چنین محدودیتی نهتنها مانع خطرات واقعی نمیشود، بلکه باعث پیچیدهتر شدن استفاده خانوادهها از سرویسهای هوشمند میشود.
راهکار واقعی؛ امنیت دادهها و کنترل والدین
اصولی با تأکید بر حساسیت دادههای نوجوانان، بیان کرد: پلتفرمها باید تنها حداقل اطلاعات لازم را از کاربران دریافت کنند تا خطر نشت داده کاهش یابد.
وی افزود که مخفیسازی شماره تماس میان راننده و مسافر یکی از گامهای مؤثر در تأمین امنیت نوجوانان است؛ ارتباط باید صرفاً از طریق سیستم برقرار شود تا هیچیک به شماره واقعی دیگری دسترسی نداشته باشند.
ضرورت نظارت بر کارکنان پلتفرمها
به گفته اصولی، کارکنان فنی شرکتها به دادههای سرور دسترسی دارند و در نبود ضوابط سختگیرانه، خطر سوءاستفاده جدی است. اجرای مقررات دقیق برای کنترل دسترسی، ثبت لاگها و برخورد با تخلفات در این بخش ضروری است.
الگوبرداری از مدلهای جهانی مانند اوبر
اصولی پیشنهاد کرد که حساب کاربری نوجوانان زیرمجموعه حساب والدین باشد تا امکان نظارت، مشاهده مشخصات راننده و مسیر سفر برای والدین فراهم شود. این مدل در پلتفرمهای بینالمللی مانند Uber امنیت بیشتری برای نوجوانان ایجاد کرده است.
آزمونهای نفوذ و رمزنگاری دادهها
به گفته این کارشناس، انجام تستهای نفوذ حرفهای و مستمر از الزامات اساسی حفظ امنیت اطلاعات است. او تأکید کرد که رمزنگاری داده در مسیر انتقال و ذخیرهسازی ضروری است، اما نباید تنها ابزار امنیتی تلقی شود، زیرا برخی دادهها مثل موقعیت مکانی در لحظه قابل مشاهدهاند.
ممنوعیت کامل؛ تصمیمی با پیامدهای اجتماعی و اقتصادی
اصولی تصمیم به ممنوعیت کامل استفاده از تاکسیهای اینترنتی توسط نوجوانان را نادرست دانست و گفت: در شرایطی که والدین شاغل هستند، چنین محدودیتی باعث بازگشت به آژانسهای سنتی یا استفاده نوجوانان از حساب والدین میشود که خطرناکتر است.
وی افزود: نوجوانان برای رشد اجتماعی به استقلال نیاز دارند و ممنوعیتهای غیرمنعطف، این مسیر را مسدود میکند.
اثر منفی بر توسعه شهرهای هوشمند و استارتاپها
اصولی تأکید کرد که شهر هوشمند نیازمند دادههای تمام اقشار جامعه است و حذف سفرهای نوجوانان موجب کاهش کیفیت دادهها و افزایش ترافیک خواهد شد. همچنین، این رویکرد انگیزه استارتاپها را برای نوآوری و توسعه خدمات تازه کاهش میدهد.
ضرورت تدوین قوانین جامع حفاظت از دادههای نوجوانان
او در پایان با اشاره به نبود چارچوب مشخص برای حفاظت از دادههای نوجوانان در ایران، خواستار الگوبرداری از دستورالعملهایی مانند مقررات GDPR اروپا شد تا حقوق کاربران، از جمله حق حذف دادهها، بهصورت صریح و قانونی مشخص شود.